หมาแมวอาเจียนบ่อย แค่กินเร็วไป หรือสัญญาณอันตราย? แยกให้ออกก่อนสาย
Vomiting in Cats & Dogs
การอาเจียนคือการขับสิ่งที่อยู่ในกระเพาะหรือลำไส้เล็กส่วนต้นออกทางปากอย่างแรงและเฉียบพลัน โดยมีอาการคลื่นไส้ (อยากอาเจียน) นำมาก่อน สาเหตุมีตั้งแต่เรื่องเล็กน้อย เช่น กินเร็วเกินไป ไปจนถึงโรคที่ต้องได้รับการรักษาโดยด่วน
อาเจียนกับการสำรอกต่างกันอย่างไร
การอาเจียน (vomit) เกิดจากกระเพาะบีบตัวแรง ก่อนอาเจียนสัตว์มักมีอาการคลื่นไส้ น้ำลายไหล หรือก้มหน้าลง โดยสิ่งที่อาเจียนออกมามักเป็นอาหารกึ่งย่อยหรือน้ำดี
การสำรอก (regurgitation) ต่างออกไป คืออาหารหรือน้ำที่เพิ่งกลืนลงไปถูกขับกลับออกมาโดยแทบไม่มีแรงบีบ และไม่ค่อยมีอาการคลื่นไส้นำหน้า การบอกสัตวแพทย์ว่าสัตว์อาเจียนหรือสำรอกช่วยให้วินิจฉัยได้ตรงขึ้น
สาเหตุที่พบบ่อย
สาเหตุทั่วไปของการอาเจียนในแมวและสุนัข เช่น กินอาหารเร็วเกินไป เปลี่ยนอาหารกะทันหัน กินสิ่งแปลกปลอมหรือของเน่าเสีย มีก้อนขนในแมว (hairball) ติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร และเป็นโรคของอวัยวะอื่น เช่น ไตหรือตับ
ในแมว การอาเจียนก้อนขนเป็นเรื่องธรรมดา แต่ถ้าอาเจียนบ่อยขึ้น ไม่อยากอาหาร หรือน้ำหนักลดลง ควรหาสาเหตุเพิ่มเติม เพราะอาจเป็นโรคเรื้อรัง เช่น โรคไตหรือต่อมไทรอยด์
สัญญาณอันตรายที่ต้องพบสัตวแพทย์
ควรพาสัตว์ไปพบสัตวแพทย์ทันทีหากพบร่วมกับสัญญาณเหล่านี้ คือ อาเจียนหลายครั้งต่อวัน อาเจียนติดต่อกันเกิน 24 ชั่วโมง มีเลือดปนในอาเจียน เฉื่อยซึม ไม่กินน้ำไม่กินอาหาร ท้องป่อง หรือสงสัยว่ากลืนสิ่งแปลกปลอมหรือสารพิษเข้าไป
ในลูกสัตว์และสัตว์สูงอายุ การอาเจียนเพียงไม่กี่ครั้งก็ทำให้ร่างกายเสียสมดุลได้เร็ว จึงควรพบสัตวแพทย์เร็วกว่าสัตว์วัยกลางคนที่มีสุขภาพแข็งแรง
การดูแลเบื้องต้นที่บ้าน
เมื่อสัตว์อาเจียน 1–2 ครั้งแต่ยังร่าเริง กินน้ำได้ ควรงดอาหารสักระยะ (ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์) แล้วค่อย ๆ ให้อาหารย่อยง่ายปริมาณน้อย ๆ เช่น ข้าวต้มไก่หรืออาหารที่สัตวแพทย์แนะนำ และให้ดื่มน้ำเพียงพอ
ไม่ควรให้ยากลุ่มคนลดอาเจียนหรือยาแก้ปวดเอง เพราะบางชนิดเป็นพิษต่อแมวและสุนัขได้ การเปลี่ยนอาหารใหม่ควรทำแบบค่อยเป็นค่อยไปในระยะ 5–7 วัน เพื่อให้ระบบย่อยปรับตัว
คำถามพบบ่อย
อาเจียนครั้งเดียวแล้วปกติต้องพบสัตวแพทย์ไหม?
ถ้าอาเจียนเพียงครั้งเดียว สัตว์ยังร่าเร่ง กินน้ำได้ และไม่มีสัญญาณอันตราย อาจดูแลที่บ้านและสังเกตอาการ แต่ถ้าอาเจียนซ้ำหรือมีสัญญาณอื่นควรพบสัตวแพทย์
ให้ยากลุ่มคนกับแมวและสุนัขได้ไหม?
ไม่ควรให้โดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ เพราะยาหลายชนิด เช่น ยาแก้ปวดในกลุ่ม NSAIDs มีพิษรุนแรงต่อแมวและสุนัข
แมวอาเจียนก้อนขนบ่อย ๆ ปกติไหม?
การอาเจียนก้อนขนเป็นครั้งคราวเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าบ่อยขึ้น ไม่อยากอาหาร หรือน้ำหนักลด ควรตรวจเพิ่มเติมเพราะอาจซ่อนโรคเรื้อรังไว้
การอาเจียนต่างจากการสำรอกอย่างไร?
การอาเจียนเกิดจากการบีบตัวของกระเพาะและมักมีอาการคลื่นไส้นำหน้า ส่วนการสำรอกคืออาหารที่กลืนไปใหม่ ๆ ถูกขับกลับมาโดยไม่มีการบีบตัวแรง
