CChocoMoji
หน้าแรกความรู้สัตว์เลี้ยงอาการที่พบบ่อยหมาแมวคันเกาจนขนร่วง หมัดหรือภูมิแพ้กันแน่? หาสาเหตุให้เจอ

หมาแมวคันเกาจนขนร่วง หมัดหรือภูมิแพ้กันแน่? หาสาเหตุให้เจอ

Itching & Skin Problems

แมวสุนัขอาการ

อาการคันคือความรู้สึกระคายเคืองที่ทำให้อยากเกา เกิดขึ้นได้ทั้งในคนและสัตว์ สาเหตุของอาการคันในแมวและสุนัขมีได้ตั้งแต่หมัดและไร ไปจนถึงภูมิแพ้และการติดเชื้อที่ผิวหนัง การหาสาเหตุที่แท้จริงจึงสำคัญที่สุด

สุนัขกำลังเกาตัวเอง
ภาพ: File:BeagleScratching.jpg · Public domain · Rlevse

กลไกการเกิดอาการคัน

สารเคมีสำคัญที่ก่อให้เกิดอาการคันคือ ฮิสทามีน (histamine) ซึ่งถูกปล่อยออกมาจากมาสต์เซลล์ (mast cell) ที่อยู่ใต้ผิวหนัง ฮิสทามีนยังทำให้เกิดผื่นแดงเมื่อถูกแมลงกัด และไปกระตุ้นปลายประสาทรับความรู้สึกใต้ผิวหนังให้เกิดความรู้สึกอยากเกา

การเกาช่วยบรรเทาเพียงชั่วคราว แต่การเกาซ้ำ ๆ อาจทำให้ผิวหนังถลอก ติดเชื้อแบคทีเรียหรือยีสต์ และทำให้คันหนักขึ้นเป็นวงจรที่ไม่สิ้นสุด

สาเหตุของอาการคันในสัตว์เลี้ยง

สาเหตุที่พบบ่อย ได้แก่ หมัดและไร ทำให้ผิวหนังอักเสบ ภูมิแพ้จากอาหารหรือสิ่งแวดล้อม เช่น เกสรดอกไม้และไรฝุ่น และการติดเชื้อที่ผิวหนังจากแบคทีเรียหรือยีสต์ รวมทั้งโรคผิวหนังเฉพาะอย่าง

ตำแหน่งที่คันช่วยบอกสาเหตุได้บ้าง เช่น คันบริเวณโคนหางและหลังช่วงท้ายมักเกี่ยวกับหมัด ส่วนคันที่ใบหน้า อุ้งเท้า และท้อง มักเกี่ยวกับภูมิแพ้สิ่งแวดล้อม ควรพาไปตรวจเพื่อหาสาเหตุที่แน่ชัด

การดูแลและบรรเทาเบื้องต้น

หากสงสัยหมัดควรตรวจขนอย่างละเอียดและปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องยาป้องกันหมัดที่เหมาะสม สัตว์ที่ผิวหนังอักเสบจากการเกาควรหลีกเลี่ยงการอาบน้ำด้วยแชมพูที่รุนแรงและไม่ใช้ยาคนทาผิวหนังเอง

การแปรงขนสม่ำเสมอ ควบคุมหมัดเป็นประจำ และดูแลอาหารที่เหมาะสมช่วยลดการระคายเคืองได้ แต่ถ้าคันนานเกิน 1–2 วันหรือมีแผล ควรปรึกษาสัตวแพทย์

เมื่อไรควรพบสัตวแพทย์

ควรพบสัตวแพทย์เมื่อสัตว์คันรุนแรงจนนอนไม่หลับ มีขนร่วงเป็นหย่อม ผิวหนังแดง บวม มีแผลหรือตุ่มหนอง มีกลิ่นเหม็น หรืออาการไม่ดีขึ้นหลังดูแลเบื้องต้น สัตวแพทย์จะช่วยหาสาเหตุและวางแผนรักษาอย่างเป็นระบบ

การรักษาโดยไม่รู้สาเหตุ เช่น ใช้ยาสเตียรอยด์ซ้ำ ๆ โดยไม่ตรวจ อาจปิดบังโรคและทำให้ควบคุมได้ยากขึ้นในระยะยาว

เรื่องน่ารู้: ฮิสทามีนที่ปล่อยจากมาสต์เซลล์ใต้ผิวหนังเป็นตัวการหลักของอาการคัน ทำให้เกิดผื่นแดงและกระตุ้นปลายประสาทให้อยากเกา การเกาซ้ำ ๆ ยังเสี่ยงติดเชื้อจนคันเพิ่มขึ้นอีก

คำถามพบบ่อย

อาการคันบ่อยเกิดจากอะไร?

สาเหตุหลักคือหมัด ไร ภูมิแพ้อาหารหรือสิ่งแวดล้อม และการติดเชื้อที่ผิวหนัง การหาตำแหน่งที่คันและพาไปตรวจช่วยระบุสาเหตุได้แม่นยำขึ้น

ให้ยาแก้คันของคนกับสัตว์ได้ไหม?

ไม่ควรให้โดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ เพราะยาหลายชนิดขนาดและผลข้างเคียงต่างจากคน และอาจปิดบังสาเหตุที่แท้จริง

สงสัยหมัดควรทำอย่างไร?

ตรวจขนและผิวหนังอย่างละเอียด โดยเฉพาะบริเวณโคนหางและท้อง แล้วปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องผลิตภัณฑ์กำจัดหมัดที่ปลอดภัยสำหรับแมวหรือสุนัข

คันมานานแค่ไหนควรพบสัตวแพทย์?

ถ้าคันรุนแรง มีขนร่วง ผิวแดงหรือเป็นแผล หรือไม่ดีขึ้นใน 1–2 วัน ควรพบสัตวแพทย์เพื่อหาสาเหตุและรักษาให้ตรงจุด

แหล่งอ้างอิง

อาการคัน — วิกิพีเดียภาษาไทย