CChocoMoji
หน้าแรกความรู้สัตว์เลี้ยงอาการที่พบบ่อยแมวฉี่กระปริบกระปรอยท่าฉี่แปลก ๆ ระวังโรคท่อปัสสาวะอุดตัน

แมวฉี่กระปริบกระปรอยท่าฉี่แปลก ๆ ระวังโรคท่อปัสสาวะอุดตัน

Feline Urinary Problems & Urethral Blockage

แมวอาการ

แมวฉี่บ่อยผิดปกติ ฉี่นอกกระบะ หรือส่งเสียงร้องตอนฉี่ ไม่ใช่ความดื้อแต่คือสัญญาณเตือน ในแมวตัวผู้อาจลุกลามเป็นท่อปัสสาวะอุดตัน ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องพาหมอภายในไม่กี่ชั่วโมง

แมวกำลังใช้กระบะทรายแบบญี่ปุ่น
ภาพ: File:Japanese litter box in use.jpg · CC BY-SA 3.0 · Ocdp

สัญญาณที่บอกว่าแมวมีปัญหาเรื่องปัสสาวะ

  • ฉี่บ่อยขึ้นแต่ปริมาณน้อยลง กระปริบกระปรอย
  • เข้าออกกระบะทรายซ้ำ ๆ แล้วไม่ได้ฉี่เท่าไร
  • ฉี่นอกกระบะ โดยเฉพาะบนพื้นกระเบื้องหรืออ่าง เพราะรู้สึกเจ็บ
  • ส่งเสียงร้อง หรือมองดูอวัยวะเพศตอนฉี่
  • เลียบริเวณอวัยวะเพศถี่ผิดปกติ
  • มีเลือดปนในปัสสาวะ
ในแมวตัวผู้ ถ้าอาการที่เคยฉี่บ่อย ๆ ค่อย ๆ เงียบลงผิดปกติ ร่วมกับซึม ไม่กิน ไม่ยอมเข้าห้องน้ำ ต้องรีบไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที เพราะท่อปัสสาวะอาจอุดตันเต็มที่แล้ว

ทำไมแมวตัวผู้ถึงเสี่ยงอุดตัน

ท่อปัสสาวะแมวตัวผู้แคบกว่าแมวตัวเมียมาก ตะกอน ทราย หรือก้อนนิ่วในกระเพาะปัสสาวะจึงอุดตันง่าย เมื่ออุดตัน ปัสสาวะค้างในไตทำให้ไตบวมและสารพิษคั่งในเลือดภายใน 24–48 ชั่วโมง ถ้าไม่ช่วยทันทีอาจเสียชีวิตได้

ตัวอย่างจากคลินิก

แมวตัวผู้ทำหมันอายุ 4 ปีเริ่มฉี่กระปริบกระปรอย 2 วัน เจ้าของคิดว่าแค่ติดนิสัย จนเช้าวันที่สามแมวซึมลงและไม่ฉี่เลย สัตวแพทย์วินิจฉัยท่อปัสสาวะอุดตัน ต้องคาสายสวนปัสสาวะและนอนโรงพยาบาล 3 วันกว่าจะกลับบ้านได้

เมื่อไหร่ที่ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ประเมินตามความเร่งด่วน
  1. สงสัยอุดตัน ฉี่ไม่ออกเลย ซึม อาเจียน ท้องแข็ง ไปทันที ห้ามรอ
  2. มีเลือดปนในปัสสาวะหรือปวดฉี่ร้องโวยวาย ไปภายในวันนั้น
  3. ฉี่บ่อยแต่ยังไม่อันตรายมาก นัดตรวจภายใน 1–2 วัน พร้อมเก็บตัวอย่างปัสสาวะ
  4. แมวตัวเมียหรือไม่เคยอุดตันมาก่อน ยังควรตรวจเพื่อหาสาเหตุ เช่น กระเพาะปัสสาวะอักเสบหรือนิ่ว
การเก็บตัวอย่างปัสสาวะสด ๆ ใส่ถุงสะอาดตอนแมวฉี่พอดี แล้วแช่เย็น ช่วยให้สัตวแพทย์ตรวจวิเคราะห์ได้แม่นยำมาก

ลดความเสี่ยงในระยะยาว

  • ให้อาหารเปียกหรือเพิ่มน้ำในอาหาร เพื่อเจือจางปัสสาวะ
  • เปลี่ยนน้ำสะอาดทุกวันและใช้ชามกว้างหรือน้ำพุแมวที่แมวชอบดื่ม
  • ทำความสะอาดกระบะทรายทุกวัน ไม่น้อยกว่า 1 กระบะต่อแมว 1 ตัว บวกอีก 1
  • ลดความเครียด เช่น จัดพื้นที่เล่นและที่หลบให้แมวรู้สึกปลอดภัย
ความเชื่อ: แมวฉี่นอกกระบะเพราะจงใจเอาคืนเจ้าของ

ความจริง: แมวไม่รู้จักการแค้น การฉี่นอกกระบะส่วนใหญ่มาจากอาการเจ็บปวดทางเดินปัสสาวะหรือความเครียด การดุจะยิ่งเพิ่มความเครียดและทำให้ปัญหาแย่ลง

เรื่องน่ารู้: แมวฉี่กระปริบกระปรอยและฉี่นอกกระบะคือสัญญาณของปัญหาทางเดินปัสสาวะ ไม่ใช่ความดื้อ ในแมวตัวผู้ถ้าเริ่มฉี่ไม่ออก ซึม และไม่กิน ต้องไปโรงพยาบาลทันที เพราะท่อปัสสาวะอุดตันเป็นภาวะฉุกเฉิน

คำถามพบบ่อย

แมวฉี่นอกกระบะเป็นเพราะอะไร?

ได้ทั้งจากอาการเจ็บทางเดินปัสสาวะ กระบะสกปรก หรือความเครียด ควรพาไปตรวจก่อนเสมอ เพราะถ้าเป็นโรค ดุก็ไม่ช่วย

แมวตัวเมียเป็นโรคท่อปัสสาวะอุดตันไหม?

พบน้อยกว่าเพราะท่อกว้างกว่า แต่ก็เป็นกระเพาะปัสสาวะอักเสบหรือนิ่วได้ ควรดูแลเรื่องน้ำและสังเกตอาการเหมือนกัน

ช่วยแมวที่ฉี่ไม่ออกที่บ้านยังไง?

ทำอะไรที่บ้านไม่ได้ในกรณีนี้ ต้องไปโรงพยาบาลสัตว์ทันทีเพราะอุดตันเกิน 24 ชม. เสี่ยงไตวายเฉียบพลัน ระหว่างทางให้อุ้มอย่างระมัดระวัง อย่ากดท้อง

ให้แมวกินอาหารเปียกตลอดได้ไหม?

ได้และดีต่อแมวที่กินน้ำน้อย แต่ต้องเลือกอาหารที่สมบูรณ์ตามวัย และปรึกษาสัตวแพทย์เรื่องสูตรที่เหมาะกับแมวของคุณ

แหล่งอ้างอิง

โรคนิ่วในแมว — วิกิพีเดียภาษาไทย

ท่อปัสสาวะ — วิกิพีเดียภาษาไทย

VCA — Feline Lower Urinary Tract Disease (FLUTD)