แมวผอมทั้งที่กินเยอะ ดื่มน้ำเยอะกว่าเดิม เสี่ยงเบาหวานหรือเปล่า?

Diabetes in Cats & Dogs

แมวสุนัขโรค

เบาหวานในแมวและสุนัขมีสัญญาณคลาสสิกคือ กินเยอะ ฉี่เยอะ ซดน้ำเยอะ แต่ตัวกลับผอมลง ถ้าจับได้เร็วและรักษาต่อเนื่อง หลายตัวกลับไปใช้ชีวิตปกติได้ แม้ต้องดูแลเป็นพิเศษ

ภาพ: File:A cat pauses over a bowl of food, 2011.jpg · Public domain · Linda Hosek

ทำไมสัตว์เลี้ยงถึงเป็นเบาหวาน

เบาหวานเกิดจากร่างกายผลิตอินซูลินไม่พอ หรือเซลล์ตอบสนองต่ออินซูลินได้ไม่ดี ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงและถูกขับออกทางปัสสาวะร่วมกับน้ำปริมาณมาก ปัจจัยเสี่ยงหลักคืออ้วน อายุมากขึ้น และพันธุกรรม

แมวที่อ้วนและขยันน้อย มีความเสี่ยงสูงขึ้น
สุนัขบางสายพันธุ์เสี่ยงกว่า เช่น ค็อกเกอร์สแปเนียล ดัชชุนด์ แล็บราดอร์
แมวบางตัวเป็นเบาหวานชนิดที่กลับคืนสู่ปกติได้ (remission) ถ้าควบคุมน้ำหนักได้

สัญญาณ 4 อย่างที่บอกว่าน้ำตาลกำลังสูง

สัญญาณ	ที่สังเกตได้	ทำไมถึงเกิด
ดื่มน้ำเยอะผิดปกติ	ต้องเติมน้ำให้ทั้งวัน ชามน้ำหมดเร็ว	ร่างกายพยายามขับน้ำตาลส่วนเกินทางปัสสาวะ
ฉี่บ่อยและเยอะขึ้น	กระบะทรายเปียกตลอด พาไปเดินออกนอกบ้านบ่อย	น้ำตามน้ำตาลถูกขับออกมาก
หิวมากแต่ผอมลง	ขอข้าวตลอดเวลา แต่ตัวผอมลง	เซลล์กินน้ำตาลไม่ได้ ร่างกายจึงเผาไขมัน
ซึม อ่อนแรง	เดินไม่ค่อยไหว เล่นน้อยลง	พลังงานเข้าเซลล์ไม่ได้

ถ้าสัตว์ผอมลงร่วมกับดื่มน้ำเยอะผิดปกติ อย่ารอจนซึมมาก เพราะอาจเข้าสู่ภาวะคีโตแอซิโดซิสซึ่งเป็นฉุกเฉินที่ต้องโรงพยาบาลทันที

ถ้าสงสัยต้องตรวจอะไร

ขั้นตอนเมื่อสงสัย

พาไปสัตวแพทย์พร้อมบอกอาการ เช่น กินเยอะ ผอมลง ดื่มน้ำเยอะ
ตรวจน้ำตาลในเลือดและตรวจปัสสาวะหาน้ำตาลหรือคีโตน
ถ้ายืนยันเป็นเบาหวาน สัตวแพทย์จะวางแผนการให้อินซูลินและอาหาร
ปรับตารางให้อาหารให้ตรงเวลา งดขนมและอาหารคน
ติดตามวัดระดับน้ำตาลเป็นระยะตามที่สัตวแพทย์นัด

การฉีดอินซูลินให้สัตว์ไม่ยากอย่างที่คิด สัตวแพทย์จะสอนวิธีจับและฉีดให้ก่อนกลับบ้าน มีเข็มขนาดเล็กที่ฉีดใต้ผิวหนังแบบแทบไม่เจ็บ

ความจริงที่เจ้าของควรรู้

ความเชื่อ: สัตว์เป็นเบาหวานแล้วต้องฉีดยาไปตลอดชีวิตแน่นอน

ความจริง: ในแมวหลายตัว ถ้าควบคุมอาหารและน้ำหนักดี เบาหวานสามารถเข้าสู่ระยะ remission จนลดหรือหยุดอินซูลินได้ ส่วนสุนัขมักต้องฉีดตลอดแต่ยังใช้ชีวิตดีได้

ตัวอย่างจากคลินิก

แมวอายุ 9 ปี น้ำหนัก 6.5 กิโลกรัม ตรวจพบเบาหวาน หลังปรับเป็นอาหารโปรตีนสูงคาร์โบไฮเดรตต่ำและลดน้ำหนัก แมวเข้าสู่ remission ภายใน 4 เดือน จนสัตวแพทย์ลดอินซูลินลงได้ เหลือเพียงการควบคุมอาหารต่อ

เรื่องน่ารู้: สัญญาณเตือนเบาหวานคือ ดื่มน้ำเยอะ ฉี่เยอะ หิวมากแต่ผอมลง และซึม ตรวจเลือดและปัสสาวะยืนยันได้ รักษาได้ทั้งการฉีดอินซูลินและควบคุมอาหาร ในแมวหลายตัวควบคุมน้ำหนักได้ก็เข้าสู่ remission ได้