แมวแก่ตัวผอม กินน้ำเยอะ ฉี่บ่อย โรคไตเรื้อรังหรือแค่แก่?
Chronic Kidney Disease
โรคไตเรื้อรัง (chronic kidney disease: CKD) คือภาวะที่ไตทำงานเสื่อมลงทีละน้อยตลอดหลายเดือนหรือหลายปี ในช่วงแรกมักไม่มีอาการชัดเจน และพบบ่อยมากขึ้นในสัตว์สูงอายุ การตรวจสุขภาพประจำปีจึงช่วยพบโรคได้ตั้งแต่ระยะแรก

ไตทำหน้าที่อะไร
ไตทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด ควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ ผลิตฮอร์โมนที่ช่วยสร้างเม็ดเลือดแดง และควบคุมความดันโลหิต เมื่อไตเสื่อมลง หน้าที่เหล่านี้จะบกพร่องทีละน้อย
เนื่องจากไตมีปริมาณสำรองสูง อาการจึงไม่ปรากฏจนกว่าไตจะเสียหายเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมการตรวจเลือดและปัสสาวะประจำปีจึงสำคัญ
สาเหตุและปัจจัยเสี่ยง
สาเหตุของโรคไตเรื้อรังมีหลายอย่าง เช่น การติดเชื้อและอักเสบของไต โรคทางพันธุกรรม การได้รับสารพิษ และความเสื่อมตามอายุ ปัจจัยเสี่ยงสำคัญคืออายุที่มากขึ้น โดยเฉพาะแมวอายุ 7 ปีขึ้นไป
โรคไตเรื้อรังไม่มียารักษาให้หายขาด แต่การวินิจฉัยและจัดการตั้งแต่ระยะแรกช่วยชะลอการเสื่อมและยืดคุณภาพชีวิตได้มาก
อาการที่สังเกตได้
อาการที่พบบ่อยคือ กินน้ำมากขึ้น ปัสสาวะบ่อยขึ้น น้ำหนักลด เบื่ออาหาร ขนไม่สวย และอาเจียนเป็นระยะ ๆ ในระยะท้ายอาจมีปากเหม็น แผลในปาก ซึม และไม่ยอมกินอาหาร
อาการเหล่านี้จะค่อย ๆ เป็นทีละน้อย จนหลายครั้งเจ้าของเข้าใจว่าเป็นเพราะอายุ ควรพาไปตรวจหากสัตว์มีพฤติกรรมดื่มน้ำและปัสสาวะเปลี่ยนไปจากเดิม
การวินิจฉัยและดูแล
สัตวแพทย์วินิจฉัยจากประวัติ การตรวจเลือดเพื่อวัดค่าไตและค่าแร่ธาตุ การตรวจปัสสาวะ รวมถึงการวัดความดันโลหิต เพื่อประเมินระยะและวางแผนการรักษา
การดูแลหลักคือให้อาหารสำหรับโรคไตที่ควบคุมปริมาณโปรตีนและฟอสฟอรัส จัดหาน้ำสะอาดให้เพียงพอ และพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อติดตามเป็นระยะ รวมถึงควบคุมความดันโลหิตและอาการแทรกซ้อนอื่น ๆ
คำถามพบบ่อย
สัตว์สูงอายุต้องตรวจไตทุกปีไหม?
ควรตรวจเลือดและปัสสาวะประจำปี โดยเฉพาะแมวอายุ 7 ปีขึ้นไป เพราะโรคไตเรื้อรังมักไม่แสดงอาการจนไตเสียไปมากแล้ว
ให้อาหารคนหรืออาหารแมวให้สุนัขที่เป็นโรคไตได้ไหม?
ไม่ควร ควรให้อาหารสูตรเฉพาะโรคไตที่สัตวแพทย์แนะนำเพื่อควบคุมโปรตีนและฟอสฟอรัสให้เหมาะสม
โรคไตเรื้อรังรักษาให้หายขาดได้ไหม?
ไม่หายขาด แต่การวินิจฉัยเร็วและจัดการต่อเนื่องช่วยชะลอการเสื่อมของไตและให้สัตว์มีคุณภาพชีวิตที่ดีได้นาน
แมวที่กินน้ำเยอะผิดปกติต้องพบสัตวแพทย์ไหม?
ควรพบสัตวแพทย์ เพราะการดื่มน้ำและปัสสาวะเพิ่มขึ้นเป็นสัญญาณที่พบได้ในโรคไตเรื้อรังและโรคอื่น ๆ เช่น เบาหวาน